İçeriğe geç
İBSFODMAPBağırsak sağlığıŞişkinlikKlinik beslenme

İrritabl Bağırsak Sendromunda (İBS) Düşük FODMAP Diyeti: 3 Aşamalı Klinik Takip

YaşamPanel Ekibi · · 2 dk okuma

İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS / Spastik Kolon) ve SIBO tedavisinde Düşük FODMAP diyeti: Eliminasyon, yeniden tanıtma ve kişiselleştirme aşamaları rehberi.


Kliniğinize gelen bir danışan “Sabah dümdüz bir karınla uyanıyorum ama öğleden sonra hamile gibi şişiyorum, kıyafetlerimin fermuarı kapanmıyor” diyorsa büyük olasılıkla İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS / Hassas Bağırsak) tablosu ile karşı karşıyasınızdır.

Avustralya Monash Üniversitesi tarafından geliştirilen ve gastroenteroloji dünyasında İBS semptomlarını %75 oranında hafiflettiği kanıtlanan Düşük FODMAP Diyeti protokolünü inceliyoruz.


1. FODMAP Grupları ve Yüksek Riskli Besinler

FODMAP Grubu Besin Kaynağı Yüksek FODMAP Besinler Düşük FODMAP Alternatifleri
Oligosakkaritler (Fruktanlar & GOS) Buğday, soğan, baklagil Soğan, sarımsak, arpacık soğan, buğday ekmeği, kuru fasulye Taze yeşil soğan yaprağı, sarımsak aromalı zeytinyağı, karabuğday, haşlanıp süzülmüş mercimek (az porsiyon)
Disakkaritler (Laktoz) Süt şekeri İnek sütü, dondurma, taze peynirler Laktozsuz süt, sert olgunlaşmış peynirler (parmesan, eski kaşar)
Monosakkaritler (Serbest Fruktoz) Meyve şekeri Elma, armut, karpuz, bal, yüksek fruktozlu mısır şurubu Çilek, yaban mersini, kivi, portakal, muz (az olgun)
Polioller (Şeker Alkolleri) Meyve & tatlandırıcılar Mantar, karnabahar, avokado, erik, sakız/tatlandırıcı (sorbitol, ksilitol) Ispanak, kabak, havuç, salatalık, taze fasulye

2. Düşük FODMAP Diyetinin 3 Aşaması

1. Aşama: Eliminasyon (2 – 6 Hafta)

Tüm yüksek FODMAP besinler diyetten çıkarılır. Amaç bağırsaktaki aşırı fermantasyonu ve gaz basıncını sıfırlamak, hastanın ağrı ve şişkinliğini dindirmektir.

2. Aşama: Yeniden Tanıtma (Re-challenge)

Hasta asemptomatik (şikayetsiz) hale geldikten sonra her FODMAP grubu tek tek 3 gün boyunca test edilir:

  • 1. Gün: 1/4 diş sarımsak veya 1 çay kaşığı bal.
  • 2. Gün: 1/2 diş sarımsak.
  • 3. Gün: 1 diş sarımsak.
  • Aradaki 3 gün dinlenme verilir ve bağırsak tepkisi gözlemlenir.

3. Aşama: Kişiselleştirme (FODMAP Adaptasyonu)

Hastanın tetiklenmediği besinler diyete geri eklenir; sadece dokunan besinler sınırlandırılarak zengin bir mikrobiyota sürdürülür.


3. SIBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Üremesi) Şüphesi

Kalın bağırsaktaki bakteriler ince bağırsağa geri kaçtığında (SIBO) hasta en ufak bir lif veya probiyotik aldığında dahi şiddetli gaz sancısı çeker:

  • SIBO şüphesi olan vakalarda hekimle koordineli laktuloz nefes testi yapılmalı,
  • Diyet aşamasında prebiyotik ve inülin takviyeleri kesinlikle kesilmelidir.

4. YaşamPanel ile İBS Danışan Takibi

İBS stresle ve psikolojik durumla doğrudan tetiklenen bir rahatsızlıktır:

  • YaşamPanel Danışan Portalı üzerinden danışanınız her gün tuvalet düzenini (Bristol Gayta Skalası: Tip 1-7) ve şişkinlik skorunu (1-10 puan) girer.
  • Bu veriler panelde grafik olarak önünüze gelir ve hangi besinin semptom yarattığını dedektif gibi bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

YP

YaşamPanel Ekibi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi, hukuki veya mesleki tavsiye değildir. Sağlık verisi ve KVKK konularında kendi hukuk danışmanınıza başvurun.

YaşamPanel ile danışmanlığınızı tek panelden yönetin

Randevu, ölçüm, diyet listesi, uygulamasız danışan sayfası ve tahsilat bir arada. 50 aktif danışana kadar süre sınırı olmadan ücretsizdir. Kredi kartı istenmez.

Danışmanlığınızı bugün YaşamPanel’e taşıyın

50 aktif danışana kadar tüm özellikler ücretsiz. Kredi kartı yok, süre sınırı yok, kurulum 5 dakika.